Nieuws

‘Complexe-pijnpatiënten zijn meer gebaat bij revalidatie’

04 december 2014

Hoogleraar in de revalidatie aan het woord

Jeanine VerbuntRegelmatig merkt ze dat mensen zich verbaasd afvragen of pijnbehandeling wel binnen het vakgebied revalidatiegeneeskunde thuishoort. Daarover bestaat volgens Jeanine Verbunt inmiddels geen enkele twijfel meer. ‘Wetenschappelijk onderzoek heeft overduidelijk aangetoond dat een multidisciplinaire aanpak bij complexe-pijnpatiënten veel effectiever is dan behandelingen door bijvoorbeeld alleen een fysiotherapeut, ergotherapeut, gedragstherapeut of psycholoog. De verschillende disciplines binnen een pijnteam, onder leiding van een revalidatiearts, vullen elkaar perfect aan. Gezamenlijk kun je een patiënt de optimale behandeling bieden.’

Verbunt houdt zich als bijzonder hoogleraar bezig met chronische pijn. Ze vertelt dat dit een groot maatschappelijk probleem is. ‘Veel mensen raken door die pijn beperkt of kunnen zelfs helemaal niet meer werken. Naast de persoonlijke problematiek kost dit de Nederlandse staat een hoop geld.’ Bij mensen die in de revalidatie belanden, spelen dikwijls lichamelijke, sociale én psychische factoren een rol, vervolgt ze. ‘Ze zijn vaak angstig en/of depressief, wat het pijnprobleem versterkt. Vandaar dat de multidisciplinaire behandeling zo waardevol kan zijn.’

Steeds meer pijnpatiënten krijgen een verwijsbrief voor revalidatie. Verbunt vertelt dat de vraag zo is toegenomen, dat alle revalidatiecentra in Nederland kampen met wachtlijsten. Verzekeraars bieden volgens haar onvoldoende ruimte om iedereen snel en adequaat te kunnen helpen. Als hoogleraar onderzoekt ze alternatieve behandelingen waarmee het ondanks deze beperkte financiële middelen toch mogelijk is de wachtlijsten weg te werken. Daarbij gaat het om nieuwe therapieën die patiënten nog beter en sneller revalideren, groepsbehandelingen waardoor meerdere mensen tegelijk geholpen kunnen worden en het onder begeleiding overhevelen van bepaalde revalidatiezorg naar de eerste lijn. Voorwaarde in alle gevallen is dat de alternatieve benadering even goed of zelfs beter werkt.

Er lopen in Maastricht nu onderzoeken naar verschillende nieuwe behandel-programma’s die Verbunt en haar collega’s zelf hebben ontwikkeld. Een van die programma’s is specifiek voor jongeren met chronische pijn. Het richt zich vooral op hun angsten die samenhangen met de pijn, zoals de angst voor bewegen. Verbunt: ‘Onze behandeling komt voort uit de psychiatrie. Net als bij de aanpak van bijvoorbeeld een spinnenfobie laten we de jongeren onder deskundige begeleiding juist de activiteiten uitvoeren die ze niet meer durven te doen. Bij volwassen hebben we al aangetoond dat deze graded-exposure-behandeling werkt, heel recent nog bij mensen met posttraumatische dystrofie. De vraag is of die in aangepaste vorm ook bij jongeren zinvol is.’ Verder noemt Verbunt als voorbeeld een lopend onderzoek naar het effect van een transmuraal zorgprogramma voor patiënten met lage rugklachten. Hierbij worden patiënten met matige beperkingen in het functioneren niet in het ziekenhuis of revalidatiecentrum behandeld, maar door een eerstelijns fysiotherapeut. Dit gebeurt in nauw overleg met het revalidatieteam.

Zelf is Verbunt ooit opgeleid als agiko, wat staat voor assistent-geneeskundige in opleiding tot klinisch onderzoeker. Ze volgde de opleiding tot revalidatiearts en deed tevens promotieonderzoek. Ze vindt het erg jammer dat het fenomeen agiko door bezuinigingen onder druk staat. Dergelijke combinatieopleidingen duren langer en zijn duurder dan reguliere opleidingen. Verbunt, tot voor kort onderwijscoördinator in het Maastricht UMC+, hoopt dat er weer extra geld voor wordt vrijgemaakt. ‘Dat je op twee fronten tegelijkertijd wordt opgeleid, heb ik als heel waardevol ervaren. Je creëert bruggenbouwers die een belangrijke rol kunnen spelen bij innovatie. Die zijn voor ons vak van groot belang.’
 

Jeanine Verbunt (Breda, 1969) studeerde bewegingswetenschappen en geneeskunde in Nijmegen. Zij volgde haar opleiding tot revalidatiearts bij Adelante in Hoensbroek en deed tegelijkertijd promotieonderzoek naar de relatie tussen chronische lage rugpijn en de lichamelijke conditie van de patiënt. Sinds april 2013 is ze hoogleraar in de klinische epidemiologie in de revalidatiegeneeskunde, met nadruk op chronische pijn, aan het Maastricht UMC+, waar ze ook patiëntenzorg doet. Verbunt houdt van sporten, reizen en fotograferen.
 

Bron: Revalidatie Magazine (RM) nr. 4 2014
Auteur: John Ekkelboom
Foto: Inge Hondebrink