Nieuws

Positie PA en VS verstevigd

29 september 2016 / Consensusdocument taakherschikking

Positie physician assistant (PA) en verpleegkundig specialist (VS) binnen de revalidatie verstevigd door taakherschikking.
Lees meer in Revalidatie Magazine (RM)

Positie physician assistant (PA) en verpleegkundig specialist (VS) binnen de revalidatie verstevigd - Revalidatie Magazine (RM) nr. 3 2016

Ook binnen de revalidatie is een taakherschikking gaande. Hierbij nemen physician assistants (PA’s) en verpleegkundig specialisten (VS’en) routinematige handelingen over van revalidatieartsen, zodat die zich meer kunnen richten op specialistische zorg.

De beroepsverenigingen van revalidatieartsen (VRA), van PA’s en van verpleegkundig specialisten stelden over dit onderwerp onlangs een consensusdocument vast. Anne Marie ter Steeg, VRA-bestuurslid en medisch manager divisie revalidatie bij Reade, centrum voor revalidatie en reumatologie,  licht toe.
 
Waarom moest dit document er komen?
‘Er zijn al sinds 2001 physician assistants in Nederland, naar Amerikaans model, en er komen steeds meer PA’s en verpleegkundig specialisten bij. Bij de laatste telling vonden we bij revalidatie-instellingen minimaal 43 bevoegde PA’s en vijftien in opleiding, en minimaal dertien VS’en en vijf in opleiding. Een paar jaar geleden was er tijdens een VRA-congres een zeer levendige discussie over hun rol, met de conclusie dat deze collega’s zeer waardevol zijn binnen ons vakgebied. Ook dat de taakverdeling en bevoegdheden heel goed geregeld moeten worden, en liefst vanuit een duidelijke standaard. Daar is dit document voor ontwikkeld. Het consensusdocument biedt handvatten voor gezamenlijke afspraken binnen instellingen en ondersteunt de verdere invulling van de bevoegdheid van PA en VS om zelfstandig bepaalde handelingen te indiceren en verrichten. Het gaat om borging van de kwaliteit van zorg en het versterken van de positie van PA en VS binnen de organisatie.’
 
Wat is de inhoud van het document?
‘Omschreven zijn onder meer de functie en opleiding, registratie-eisen, de huidige praktijk rond de VS en PA binnen de revalidatiegeneeskunde, en het proces van taakherschikking. Tot dit proces hoort het bepalen van de bijdrage van PA en VS aan het zorgproces. Ook welke randvoorwaarden er zijn. Zo moet de kwaliteit van zorg het uitgangspunt zijn, en moet sprake zijn van een heldere verantwoordelijkheidsverdeling. Verder wordt de noodzaak genoemd van het monitoren van de inzet van de PA en de VS en van samenwerkingsafspraken. Er zijn meer aanbevelingen. Zo zijn de nieuwe bevoegdheden vaak nog niet verwerkt in de functieomschrijvingen, en die zouden dus herzien moeten worden. En de positionering naar de cliënt toe moet beter. Vaak staan de PA en de VS nog niet in de folder van de centra, hun rol is nog niet goed bekend.’
 
Voor wie is het?
‘Voor de betreffende beroepsbeoefenaren en hun organisaties. Revalidatieartsen zien de inzet van PA’s en VS’en op wat voorheen hun vakgebied was als nuttig, en vinden dat de taken meestal goed afgebakend zijn. Maar ze vinden ook dat hun positie binnen de organisatie nog beter gedefinieerd moet worden. De meningen waren verdeeld over de inzetbaarheid in de basis-medische zorg: spoedeisende zorg en huisartsgeneeskundige zorg voor opgenomen patiënten. Hierover bestonden de meeste twijfels. En nog liggen de zaken gevoelig. Vertrouwen tussen de betrokkenen is essentieel en het is begrijpelijk dat een vertrouwensrelatie in een nieuwe situatie soms moet groeien. Het document kan hier zeker bij helpen.’
 
Wat is uw eigen visie op de rol van PA en VS?
‘Ik ben overtuigd van hun meerwaarde. Ze zijn geen bedreiging, maar een kans. De PA's en VS’en hebben vaak meer tijd voor de patiënt en voeren minder complexe, routinematige handelingen uit waarvan risico’s te overzien zijn en die volgens richtlijnen, standaarden en daarvan afgeleide protocollen worden verricht. Wij medisch specialisten blijven back-up voor vragen en advisering en worden ingezet waar dat echt nodig is. PA’s en VS’en hebben voor hun taken dezelfde scholingseisen als medisch specialisten en blijven zich net als wij ontwikkelen. Samen met hen kan de revalidatiearts beter inspelen op de steeds veranderende zorgmarkt.’ 

Download:
Consensusdocument Taakherschikking in de revalidatiegeneeskunde
 
Herschikking van taken PA (physician assistant) en verpleegkundig specialist (VS) is een succesEerder verscheen in RM:
Herschikking van taken is een succes


 
Wat was ook alweer een PA en een VS?
 Om physician assistant te worden moet je een hbo-opleiding in de zorg hebben afgerond, bijvoorbeeld verpleegkunde of fysiotherapie, en minimaal twee jaar werkervaring hebben. Je kunt dan een masteropleiding van tweeënhalf jaar volgen aan een hbo. De PA kan taken overnemen van een huisarts of specialist. Bijvoorbeeld het lichamelijk onderzoek, het in kaart brengen van klachten, het stellen van een diagnose en het bepalen van de behandeling bij veel voorkomende, vaak chronische ziekten. PA’s kunnen bepaalde medische ingrepen doen. De opleiding is generalistisch.
 
Om verpleegkundig specialist - in het Engels nurse practitioner - te worden moet je een verpleegkundige hbo-opleiding hebben afgerond en werkervaring hebben. Dan kun je de tweejarige opleiding volgen aan een hbo. VS’en worden opgeleid voor een van de volgende specialismen: chronische, preventieve, acute of intensieve zorg, of geestelijke gezondheidszorg. Een VS kan zich maar voor één specialisme laten registreren en is binnen de revalidatiegeneeskunde werkzaam op het gebied van chronische zorg.
 
Auteur: Alice Broeksma
 
Bron: Revalidatie Magazine (RM) nr. 3 2016