Een op de vier volwassen Nederlanders lijdt aan chronische pijn. Deze pijn heeft voor veel patiënten een grote impact op hun dagelijks leven. Als de pijn niet verholpen kan worden dan is behandeling gericht op zo goed mogelijk functioneren. Afhankelijk van de aard en complexiteit van de problematiek vindt behandeling plaats in de eerste lijn of in de tweede- dan wel derde lijn.
Een nieuwe leidraad, geïnitieerd door de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA) en de Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA), biedt zorgprofessionals richting bij de organisatie en uitvoering van de zorg voor patiënten met chronische pijn. Met trots presenteren we een leidraad die de verschillende perspectieven op zorg voor patiënten met aanhoudende pijn verbindt. We verwachten dat deze leidraad daarmee bijdraagt aan de juiste zorg op de juiste plaats voor mensen met chronische pijn.
Chronische pijn kan leiden tot vermindering van kwaliteit van leven, beperkingen in functioneren, stemmingsproblemen, verminderde eetlust, slechte slaap, afhankelijkheid van medicatie en zorgverleners, verminderde arbeidsprestaties, sociale isolatie en zelfs tot een kortere levensverwachting. Sinds 2019 heeft WHO chronische pijn als aparte ziekte-entiteit opgenomen in ICD-11.
Effectieve zorg voor patiënten met chronische pijn vraagt om nauwe en structurele samenwerking tussen alle betrokken beroepsgroepen. Chronische pijn is zelden eendimensionaal; lichamelijke, psychologische en sociale factoren grijpen voortdurend op elkaar in. Door expertise vanuit de eerste en tweede lijn, medisch-specialistische zorg, paramedische zorg en psychosociale ondersteuning integraal te verbinden, ontstaat samenhangende zorg met één gezamenlijk behandelperspectief. Dit voorkomt versnippering, vergroot de continuïteit van zorg en draagt bij aan betere uitkomsten en meer regie voor de patiënt.
De leidraad biedt een gestructureerd kader voor deze multidisciplinaire zorg. Het is gebaseerd op de zorgstandaard Chronische Pijn (2017) en de definitie van de International Association for the Study of Pain (IASP) uit 2020.
Inhoud van de leidraad
Deze leidraad geeft aanbevelingen over hoe de organisatie en werkwijze van zorg voor volwassen patiënten met chronische pijn er uit zou moeten zien, en bestaat uit drie modules:
- Organisatie van de chronische pijnzorg
- Versterking van de eerste lijn
- Op- en afschalingscriteria
Ook zijn voorbeelden van zorgpaden opgenomen, evenals een disseminatie- en implementatieplan. Chronische pijn bij kinderen en de preventie van chronische pijn vallen buiten de afbakening van deze leidraad.
Samenwerking
De leidraad is een initiatief van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie (NVA)
en de Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA).
Werkgroepen en een klankbordgroep met vertegenwoordigers van anesthesiologen (NVA), revalidatieartsen (VRA), orthopedisch chirurgen (NOV), internisten (NIV), chiropractors (NCA), neurologen (NVN), neurochirurg en (NVvN), reumatologen (NVR), bedrijfsartsen (NVAB), huisartsen (NHG), fysiotherapeuten (KNGF), ergotherapeuten (Ergotherapie Nederland), oefentherapeuten (VvOCM), klinische geriaters (NVKG), physician assistants (NAPA), psychiaters (NVvP), psychologen (NIP), reumatologen (NVR), verzorgenden en verpleegkundigen (V&VN), zorgverzekeraars (ZN), zelfstandige klinieken en patiëntvertegenwoordigers hebben bijgedragen aan de totstandkoming. Het Kennisinstituut van de Federatie Medisch Specialisten heeft het traject begeleid. Financiering is afkomstig van de Stichting Kwaliteitsgelden Medisch Specialisten (SKMS).
