Revalidatie Nederland nodigde Ilse Hoogervorst van Zilveren Kruis uit voor een lezing voor bestuurders en managers uit de medisch specialistische revalidatie (MSR). Van toenemende patiëntcomplexiteit tot personeelstekorten en de kansen van AI: wat betekenen deze ontwikkelingen voor de zorgverzekeraar en de MSR? In haar presentatie en het nagesprek dat daarop volgde, ging zij daar verder op in.
Gevraagd naar de lezing en de reacties uit het publiek, denkt Hoogervorst(regiomanager Zuid-West Nederland bij Zilveren Kruis) rustig na. ‘Ik zag betrokkenheid en bereidheid om mee te denken over uitdagingen en oplossingen.’ Ook was er scherpte en openheid, zo bleek uit de eerste vraag die ze kreeg uit het publiek: Is iemand die ongezond leeft en vroeg overlijdt niet gewoon jullie beste klant?
Samen verantwoordelijk
Nee, was het antwoord van Hoogervorst. ‘Als je puur financieel rekent, klinkt het ergens logisch’, licht ze toe. ‘Maar zo werkt het niet in de praktijk. Onze rol op aarde is zorgplicht. Mensen sluiten een verzekering bij ons af en moeten kunnen vertrouwen op passende zorg. Wij willen dat mensen zo gezond mogelijk leven, met kwaliteit van leven en wij zijn er als het nodig is, samen met de zorgaanbieder. Dát is ons vertrekpunt.’ De toon van de ochtend was gezet: we staan niet tegenover elkaar, maar dragen samen de verantwoordelijkheid voor goede en toegankelijke zorg.
Ilse Hoogervorst, regiomanager Zuid-West Nederland
bij Zilveren Kruis

Complexere zorg in een krappe arbeidsmarkt
Hoogervorst vertelt dat ze een sector ziet die in beweging is en zich bewust is van de uitdagingen die op haar afkomen. ‘Dat is ook nodig’, zegt ze. ‘Want in de MSR komen meerdere ontwikkelingen samen.’ Zo wordt de patiëntpopulatie ouder en complexer: ze hebben vaker meerdere chronische aandoeningen. Dat betekent in de praktijk vaak dat meerdere disciplines betrokken zijn bij de behandeling en dat bestaande zorgpaden minder goed passen. ‘Dat vraagt meer coördinatie tussen verschillende specialismen en meer maatwerk.’
Daarbij speelt nog een andere ontwikkeling die volgens Hoogervorst zwaar weegt: de chronisch krappe arbeidsmarkt. Juist in combinatie met complexere patiënten maakt dat het organiseren van zorg lastiger. ‘Hoe hou je het werk aantrekkelijk voor professionals, terwijl de zorgvraag en complexiteit van patiënten blijft toenemen?’ Een vraag die volgens Hoogervorst breed leeft in de sector.
Waar ligt je kracht, welke zorg organiseer je zelf en wat doe je samen in het netwerk?
Passende zorg
Tegelijkertijd is er binnen de landelijke afspraken met VWS de komende jaren nauwelijks ruimte voor volumegroei. Volgens Hoogervorst zet dat het systeem verder onder druk. Dat maakt volgens haar dat zorgaanbieders en zorgverzekeraars steeds kritischer moeten kijken waar zorg écht waarde toevoegt en hoe beschikbare capaciteit zo goed mogelijk kan worden ingezet.
In de bredere visie op het Medisch Specialistische Zorg (MSZ)-landschap spreekt Zilveren Kruis over complementaire netwerken en duidelijke profielkeuzes. ‘Voor de revalidatie betekent dit dat instellingen goed moeten nadenken over hun rol’, legt Hoogervorst uit. ‘Je moet met elkaar uitzoeken welke behandeling passend is; niet zwaarder organiseren dan nodig, maar heel bewust kijken waar je waarde toevoegt. Waar ligt je kracht, welke zorg organiseer je zelf en wat doe je samen in het netwerk?’
Sterkere netwerken, betere uitstroom
Een ander thema dat veel aandacht kreeg tijdens de lezing is de overgang van klinische zorg naar ambulant en naar de eerste lijn. De vraag wat binnen de muren van de instelling hoort en wat dichter bij huis kan plaatsvinden, wordt steeds belangrijker. Hoogervorst: ‘Wat kan iemand zelf en wat kan iemand met ondersteuning in de eigen omgeving?’
Volgens Hoogervorst is de instroom in de revalidatiezorg vaak goed georganiseerd, maar zitten er bij de uitstroom nog “witte vlekken”. De overgang van klinische revalidatie naar huis of naar de eerste lijn is niet in alle regio’s even goed afgestemd. ‘Misschien kán iemand wel eerder naar huis met fysiotherapie in de buurt, maar dan moet je er ook op kunnen vertrouwen dat die zorg er is. Sterkere netwerkzorg en regionale samenwerking kunnen daarbij helpen.’
We moeten elkaar blijven opzoeken, in gesprek blijven, kennis delen en scenario’s verkennen.
AI als ondersteunende kracht
Ook technologie en met name AI (Artificial Intelligence) kwam uitgebreid aan bod. Volgens Hoogervorst kan AI zorgprofessionals ontlasten. Ze noemt voorbeelden als ambient listening, waarbij AI meeluistert en consulten automatisch worden samengevat voor het dossier, en voorspellende analyses bij no-show. ‘Als je minder tijd kwijt bent aan administratie, houd je meer tijd over voor de patiënt. Of kun je met hetzelfde aantal mensen méér patiënten helpen.’
Om dit soort technologische ontwikkelingen te stimuleren, zoekt Zilveren Kruis actief de samenwerking op in de regio. Via transformatiegelden en deelname aan initiatieven als Digizorg in Rijnmond en Zorgviewer in Groningen probeert de verzekeraar succesvolle toepassingen aan te jagen en breder inzetbaar te maken. ‘Niet iedereen hoeft nieuwe toepassingen zelf uit te vinden, we kunnen goede oplossingen samen omarmen en breder inzetten.’
‘We hebben elkaar nodig’
De opgave is groot, maar volgens Hoogervorst staat de sector er niet alleen voor. Ze benadrukt dat het gesprek tussen zorgverzekeraars en revalidatie-instellingen verder gaat dan de onderhandelingstafel. ‘Het is een continu proces om samen de uitdagingen aan te gaan. We moeten elkaar blijven opzoeken, in gesprek blijven, kennis delen en scenario’s verkennen.’
Wat hoopt ze dat de bestuurders en managers meenemen naar huis? ‘Dat er meer is wat ons bindt dan wat ons scheidt,’ luidt het antwoord van Hoogervorst. ‘Het beeld dat de verzekeraar alleen aan de geldkraan draait, doet geen recht aan de werkelijkheid. Uiteindelijk willen we allemaal hetzelfde: passende zorg voor wie het nodig heeft, nu en in de toekomst. En daar hebben we elkaar voor nodig.’
Auteur
Evelyn Fransen
Gerelateerde artikelen Revalidatie Magazine
Zilveren Kruis: ‘Er is meer wat ons bindt dan wat ons scheidt’
Ad Melkert: ‘Het is indrukwekkend hoe mensen weer levensperspectief krijgen’
Wideke Nijdam: ‘Revalidatie is eigenlijk het IZA ten voeten uit’
Gerelateerde artikelen Nederlands Tijdschrift voor Revalidatiegeneeskunde
Het Revalidatieregister: kwaliteitsinstrument met mooie kansen voor de toekomst
Organisatie van zorg van grote invloed op ligduur van patiënten met een dwarslaesie