17 november 2026

Hoi Erwin, ik mail je even om te zeggen dat ik met mijn vriend in juli drie weken naar zuid Azië op vakantie ga, komt dat uit? Laat me even weten. Groetjes, Gerda*.

Ik lees deze mail, gericht aan mij in mijn hoedanigheid als opleider en supervisor van Gerda, een van onze assistenten in opleiding tot specialist revalidatiegeneeskunde (aios). Maar door de mail ben ik wat in verwarring gebracht. Stuurt Gerda mij nu een bericht met de mededeling dat zij vrij gaat nemen of dient zij een verzoek in om vrij te vragen? Tegelijk leg ik een aan mij gerichte brief opzij, met de aanhef: voor de weledelzeergeleerde heer Dr. E.C.T. Baars. Een grotere (generatie) kloof tussen de e-mail van Gerda en de brief kan ik niet verzinnen.

Het zou mij goed uitkomen als het drie maanden later was,
want mijn vriendin en ik hebben een wereldreis geboekt.

Dit voorval deed mij terugdenken aan een sollicitatiegesprek voor een nieuwe aios van enige tijd geleden. Nadat wij Willem* een half uur aan de tand hadden gevoeld, was het moment aangebroken waarop hij aan ons verhelderende en verdiepende vragen mocht stellen. Ik was voorbereid op een weldoordacht verzoek voor meer inhoudelijke uitleg over de opleiding en eventuele interessante stagemogelijkheden. Maar na een korte stilte zei hij: ‘In de vacaturetekst staat dat de startdatum voor de opleiding 1 juni is. Het zou mij goed uitkomen als het drie maanden later was, want mijn vriendin en ik hebben een wereldreis geboekt.’

Mijn collega-opleiders en ik, toevallig allen generatie X’ers, moesten onze stoelen stevig vasthouden om niet stijl achterover te slaan. Deze tegenzet rukte ons collectief van ons à propos. De voorzitter van de commissie zette een aantal keren geluidloos aan om uiteindelijk een reactie te verwoorden op dit voor ons buitenaards verzoek. ‘Jouw wens is wel erg lastig omdat een instroom verschuiving van de aios het hele opleidingsschema ontregelt’.

Verdere vragen had Willem niet en hij vertrok zonder om te kijken de zaal uit. Ontredderd bleven wij achter. Met groeiende verontwaardiging jeukten onze vingers om resoluut het vakje ‘ongeschikt’ voor deze jongeman in te kleuren. Tegelijk realiseren wij ons ook dat de nog te spreken kandidaten van dezelfde generatie Z waren en wellicht vergelijkbare denkrichtingen koesterden.

Beide voorvallen laten zien dat de jonge Gen-Z club (1995-2010) zeer goed voor zichzelf op de trommel slaat. Beter dan de Gen X-ers (1962-1980) van mijn tijd. Dit verschil merk ik op zonder een vernauwend hokjesgeest te willen oproepen, maar wel met het besef dat mensen onder invloed staan van hun generatie-groep en omstandigheden. Studies laten ook zien dat generaties onder meer verschillen in karaktereigenschappen, motivatie en arbeidsethos.

Kunnen we elkaar misschien wat vaker in het midden van de generatiekloof ontmoeten?

Nu, de Z-ers hebben inderdaad de balans werk-privé prima begrepen, maar kantelen ze soms niet te ver door naar de buiten-werktijd-zijde van de werk-privé-wip? Zijn ze onbevangen of toch een tikkeltje onbehoorlijk in hun doen? En wat zijn nu gewenste omgangsvormen? Loop ik straks nietsvermoedend het risico op het ontvangen van een door mijn aios toegeslingerde kreet als ‘He Frits, alles kits’? En is dat dan een sign-of-the-times of kan zoiets echt niet door de beugel?

Een ding is duidelijk: generatie-denken, we moeten wel. Na een kort onderonsje met Gerda was de G-kloof onder ons snel gedicht en kon zij op een voor ons beide geschikt moment op avontuur. En Willem, die had vergeleken met de andere kandidaten niet de beste papieren. We adviseerden hem op een later moment, wanneer het ook hem beter uitkwam, het nog eens een te proberen. Met Gerda en Willem in gedachten wil ik een oproep doen aan de Z-ers: kunnen we elkaar misschien wat vaker in het midden van de generatiekloof ontmoeten in plaats van één klifzijde te hoeven kiezen?

*Fictieve namen

Auteur

Erwin Baars

Erwin Baars is revalidatiearts bij De Vogellanden.

Gerelateerde blogs