7 juli 2026

Een poos geleden was ik getuige van een mooi initiatief van de ergotherapeut uit ons beenamputatie behandelteam. Hij had zich de virtual reality (VR) in ons centrum als innoverende hobby toegeëigend en was op zoek naar toepassingen binnen de patiëntenzorg. De beweeggroep voor beengeamputeerden werd zijn proeftuin.

Op een dag zag ik opeens VR-gebrilde amputatiepatiënten fanatiek meppen met digitale rackets, virtuele pijlen afvuren en blokjes opstapelen. De voornaamste opdracht: tijdens deze acties zelf niet omvallen. Ook ik schoot wat computergegenereerde pijltjes af en had de nodige moeite om op mijn 2 gezonde benen te blijven staan. Het deed mij denken aan de VR-spelletjes met mijn kinderen waarbij ik uit fanatisme mijn dochter eens ongewild een klap verkocht met de remote tijdens een potje Wii-tennis.

De revalidatie sessie werd enthousiast afgesloten met de plechtige belofte deze VR-innovatie een vaste plek te geven in de revalidatietherapie.

Kortom, het mechanisme: uitstel, afstel en
misschien-was-het-nooit-een-goed-idee-geweest trad in werking.

Dagen en maanden gingen voorbij. Ondertussen keerde de oude (analoge) beweeggroep-routine terug, alsof de dag van VR-enthousiasme nooit had plaatsgevonden. Er waren helaas hinderlijke hobbels op de digitale snelweg opgekomen: de VR-techniek bleek nog niet voldoende doorontwikkeld, er waren te weinig brilletjes en de ondersteunende technische dienst was ondertussen met heel andere zaken bezig. Telkens als het VR-initiatief weer opdook werd deze weggeblazen door de innovatiedodende stelling dat hiervoor eerst een projectgroep nodig was om het succesvol vlot te trekken. Kortom, het mechanisme: uitstel, afstel en misschien-was-het-nooit-een-goed-idee-geweest trad in werking.

Hoe stiefelen we van idee naar innovatie? Innovatie is gedefinieerd als een proces gevormd door nieuwe ideeën die ontstaan zijn uit een creatieve benadering van een bepaalde probleemstelling en kan een product, dienst, proces of een combinatie hiervan zijn.

Maar hoe karren we van het één naar het ander? Vele sublieme ingevingen sterven helaas een premature dood. Het blijkt dan ook dat maar 2% van de AI-initiatieven het lanceerplatform verlaat.

Wat zit er dan in de weg? Navraag bij Google-AI geeft: Innovatie in de zorg wordt belemmerd door verschillende factoren, waaronder de complexiteit van de sector, weerstand tegen verandering, financiële beperkingen, gebrek aan standaardisatie en de betrokkenheid van belanghebbenden. Deze belemmeringen kunnen leiden tot een trage adoptie van nieuwe technologieën en methoden, waardoor de zorg minder efficiënt en effectief kan zijn. 

Dus de rem kan overal zitten.

Misschien moeten we voor zorginnovaties meer de weg op en de kunst afkijken van de autobranche

En wanneer kan dan de kurk van de fles? Volgens AI: Succesvolle toepassing van innovatie in de zorg vereist een integrale aanpak die verder gaat dan alleen technologische vernieuwing. Het is cruciaal om de behoefte van de patiënt centraal te stellen, een gezamenlijke visie te creëren, en te zorgen voor draagvlak onder zorgverleners en patiënten. Implementatie is een continu proces dat vraagt om betrokkenheid, communicatie, en het aanpassen van werkprocessen en organisatiecultuur. 

Oftewel, het kan overal kraken en er moet in de zorgmachine op vele plaatsen smeerolie bij om succesvol over te gaan van idee naar innovatie.

De auto-industrie is een fraai voorbeeld van een innovatie gedreven sector. Veiligheids- en gemaksontwikkelingen als rem- en stuurbekrachtiging, elektrische deurvergrendeling, automatisch inparkeren en bipsverwarming, zijn mooie innovaties die als een olievlek bij vele automerken in het standaardpakket zijn gevloeid. Daarnaast bieden zij jarenlange garanties en kondigen resoluut terugroepacties aan bij het geringste vermoeden van een piepend portier.

Misschien moeten we voor zorginnovaties meer de weg op en de kunst afkijken van de autobranche, de sector waar de klant al jarenlang koning is, om zo beter te leren rijden van idee naar innovatie.

Auteur

Erwin Baars

Erwin Baars is revalidatiearts bij De Vogellanden.

Gerelateerde blogs