Cochrane Corner

Veel patiënten met multiple sclerose (MS) ervaren problemen in hun seksueel functioneren. Kan virtual reality (VR) dit verbeteren?

Auteur
DRS. L.J. (LUCIA) FOXEN-SNOBL
Aios revalidatiegeneeskunde, Adelante, Hoensbroek

DRS. J.M.A. (ANGELIEK) ZWINKELS
Revalidatiearts en seksuoloog, Adelante, Hoensbroek

Onderzoeksvragen

Wat is de effectiviteit van virtual reality (VR) toegevoegd aan revalidatiebehandeling op de kwaliteit van leven van mensen met multiple sclerose (MS)? Secundair: vertaalt de verbetering in kwaliteit van leven zich naar een beter seksueel functioneren en grotere seksuele tevredenheid?

Hoe werd dit onderzocht?

Van november 2018 tot maart 2020 werden er 70 patiënten met MS geïncludeerd en gerandomiseerd over een controlegroep en een onderzoeksgroep. Alle patiënten kregen een gestandaardiseerd behandelprogramma. De controlegroep kreeg standaard cognitieve revalidatie, de onderzoeksgroep kreeg een cognitieve revalidatiebehandeling met VR, die bestond uit algemene motorische vaardigheden en cognitieve training. Pre- en posttraining assessments werden uitgevoerd met de MS Quality of Life-54, waarin ook seksueel functioneren en seksuele tevredenheid voorkomen. Onderzoekers waren geblindeerd.

Belangrijkste resultaten

De onderzoeksgroep ervoer significante verbetering op gebied van onder andere seksueel functioneren, tevredenheid met seksueel functioneren, algehele kwaliteit van leven en vanuit de vragenlijst samengevoegde lichamelijke en samengevoegde mentale gezondheid. Er werd een significante afname gezien in gezondheidsproblemen in de onderzoeksgroep. In de controlegroep werd alleen significante verbetering waargenomen op gebied van algemene kwaliteit van leven.

Consequenties voor de praktijk

De inzet van VR in de revalidatiebehandeling van patiënten met MS heeft een positief effect op verschillende domeinen van de kwaliteit van leven in vergelijking met een standaard programma. Daarnaast is er een significante verbetering aangetoond op (tevredenheid over) seksueel functioneren. Mogelijk komt deze verbetering voort uit de multisensorische feedback die patiënten krijgen, bestaande uit visuele en auditieve prikkels. Dit kan het zelfbewustzijn en de relatie met het eigen lichaam beïnvloeden, wat weer gevolgen heeft voor de perceptie van fysieke en emotionele kwaliteit van leven en seksueel functioneren. Wij concluderen dat er een duidelijke meerwaarde is voor het gebruik van VR bij de behandeling van mensen met MS. Door de uitkomstmaten op het gebied van (tevredenheid over) seksueel functioneren, verwachten wij dat het opnemen van VR in het behandelprogramma zal leiden tot meer aandacht voor seksueel functioneren door revalidatieartsen en therapeuten.

VR wordt steeds meer gebruikt binnen de revalidatiegeneeskunde en de kansen die het biedt blijken uitgebreider dan enkel fysiek. Dit onderzoek prikkelt om nadere studies uit te voeren naar VR bij al onze patiëntengroepen en het effect daarvan op het gebied van kwaliteit van leven en (tevredenheid over) seksueel functioneren.