10 april 2026

Boekrecensie

De auteurs zijn levenspartners: Veroni Steentjes is als jonge tiener bedlegerig en zorgafhankelijk geworden als gevolg van CRPS. Emile Cobben is oud-militair, en samen zijn zij oprichters van de stichting Intermobiel, een digitale ontmoetingsplaats voor en door jongeren met een lichamelijke handicap of chronische ziekte.

Wij doen het ook!
Intimiteit en seksualiteit met een lichamelijke handicap

Auteurs: Veroni Steentjes en Emile Cobben
Uitgeverij: Stichting Intermobiel
Releasedatum: september 2025
Aantal pagina’s: 723
ISBN 97894-6328-621-3 (hardcover) en 97894-6328-626-8 (e-book)

DRS J.L. (LOES) SWAAN
Revalidatiearts, Rijndam Revalidatie

In de inleiding van het boek schrijft Veroni: ‘In mijn langdurige medische geschiedenis is er door niemand in de medische wereld ooit gevraagd naar intimiteit of seksualiteit.’

Wat bedoeld was als een dun boekje werd een omvangrijk boek in twee delen. Er is met opzet niet gekozen voor een wetenschappelijke benadering maar voor een ervaringsgerichte insteek. Het boek is bedoeld voor zorgprofessionals en voor mensen met een lichamelijke beperking. Het bestaat uit negen inhoudelijke hoofdstukken met verhalen door mensen met beperkingen, aangevuld met verhalen door professionals zoals seksuologen, verzorgenden en sekszorgers. De ervaringsdeskundigen hebben diagnosen als dwarslaesie, Cerebrale Parese, Niet-Aangeboren Hersenletsel, spina bifida, beenamputatie, progressieve spierziekten en CRPS. Veel ervaringen gaan over revalidatie, en vanuit Adelante en Rijndam komen intimiteitsverpleegkundigen aan het woord. Het onderscheid tussen intimiteit, seksualiteit en relaties komt goed naar voren.

Naast de persoonlijke openhartige verhalen is er informatie over kinderwens, speeltjes, intiem wassen, ongewenste intimiteiten en sekszorg. Grensoverschrijdend gedrag komt voor, zowel van hulpverlener naar cliënt als andersom, met aandacht voor wensen en grenzen die per persoon verschillend kunnen zijn. Het is mooi hoe in het hoofdstuk ‘Doelgroep’ werkelijk alle variaties in culturele achtergrond en seksuele oriëntatie van mensen aan bod komen.

Door de omvang van het geheel moet de zorgprofessional zoeken naar concrete informatie. Voor mensen met een lichamelijke beperking zal er herkenning zijn en het boek draagt bij aan het zien van mensen met een beperking als seksuele wezens, wat niet altijd zo geweest is. Zo werd seksuele voorlichting op een Mytylschool ooit niet nodig gevonden. De ervaringsverhalen benoemen – in soms zeer expliciete taal – het belang van een bevredigend seksleven op gezondheid met minder medicatiebehoefte en op kwaliteit van leven, iets om als hulpverleners meer bij stil te staan.

Gerelateerde artikelen NTR

Seksuele gezondheid bevorderen – hoe doe je dat binnen de revalidatiezorg?

Uit de praktijk Aan de hand van het PLISSIT-model wordt geschetst hoe in drie revalidatiecentra seksuele gezondheid als aandachtsgebied wordt…

Seksualiteit in de reumatologiepraktijk: a subject too hot to handle – or not?

Wetenschappelijke publicatie Deze kwalitatieve studie wil bijdragen aan een beter begrip van de barrières die reumatologen – en bij uitbreiding…

Revalidatieseksuologie, een blik van herkenning

Raakvlak Het bespreken van seksuele gezondheid is voor de meeste zorgprofessionals een (te) grote uitdaging.1 Onderzoek laat zien dat dit…

‘Is revalidatie aan seks toe?’

Interview met Woet Gianotten en Jim Bender Interview Woet Gianotten en Jim Bender zijn de pioniers van de revalidatieseksuologie. Beiden…

Gerelateerde artikelen Revalidatie Magazine

Fit for Life: gezond eten voor mensen die veel zitten

Fit for Life is een programma dat rolstoelgebruikers met een dwarslaesie helpt fitter door het leven te gaan. Door te…

Martine zit dicht bij de mensen

Hoe is het oefenen gegaan? Het is één van de vele open vragen die ergotherapeut Martine Bor dagelijks stelt. ‘Als…

Medisch specialistische revalidatie afgebakend

Over wat medisch specialistische revalidatie precies inhoudt en welke patiënten daarvoor in aanmerking komen, lopen de meningen soms uiteen. Een…

Revalidatiearts Ilse van den Brand is op een missie in het ziekenhuis

Revalidatiezorg is nog een bescheiden deel van de ziekenhuiszorg. Als het aan Ilse van den Brand ligt, komt daar verandering…