Boekrecensie
What fires together, wires together. Van neuroplasticiteit tot dagelijkse revalidatiepraktijk.
Klinische neuropsychologie
Theorie, diagnostiek & revalidatie
Redactie: Wouter Lambrecht en Noortje Hermans
Uitgeverij: Lannoo Uitgevers groep
Releasedatum: 25 september 2025
Aantal pagina’s: 896
Druk: eerste
ISBN: 9789020950540
Auteur
DRS. L.M. (LISA) VAN DEN BRANDT
Aios revalidatiegeneeskunde UMCG, OOR Noordoost-Nederland
Wie kent het simultaneïteitsmechanisme, weet wat representationeel neglect is of kan de drie niveaus van prikkelgevoeligheid volgens Ward opsommen? Wat is het verschil tussen een taalautomatisme en een perseveratie? En herkent u een spastische afasie?
Voor de klinisch neuropsycholoog zijn dit bekende begrippen. Voor veel revalidatieartsen vermoedelijk minder. Toch komen de gevolgen van deze processen dagelijks terug op onze poli’s.
Juist daarom was ik nieuwsgierig naar Klinische neuropsychologie, theorie, diagnostiek & revalidatie. Deze bijna 900 pagina’s tellende hardcover is geschreven door vooraanstaande auteurs uit Nederland en België, onder redactie van Wouter Lambrecht en Noortje Hermans. Na een eerste deel over de fundamenten van de klinische neuropsychologie volgen hoofdstukken over de verschillende cognitieve functies. Aandacht, geheugen en executieve functies komen aan bod, maar ook motoriek, visuele waarneming, neglect, taal, sociale cognitie, prikkelgevoeligheid en vermoeidheid. Daarna volgen hoofdstukken over de emotionele gevolgen van hersenletsel en meer gespecialiseerde onderwerpen zoals verminderd ziekte-inzicht, systeemgericht werken, rijgeschiktheid en epilepsie; onderwerpen die terugkomen bij vrijwel alle diagnosegroepen binnen de revalidatiegeneeskunde.
De hoofdstukken belichten zowel theorie als achtergrond om te begrijpen waar klachten vandaan komen, maar maken ook steeds de vertaalslag naar diagnostiek, begeleiding en behandeling in de praktijk. Het hoofdstuk over neuropsychologische revalidatie beschrijft bijvoorbeeld mooi hoe neuroplasticiteit, herstel en compensatie zich tot elkaar verhouden en plaatst dit binnen het ICF-model. Daarmee sluit het goed aan bij hoe wij als revalidatieartsen naar functioneren kijken.
Daarnaast biedt het boek regelmatig een andere blik op bekende onderwerpen. Zo wordt motoriek niet alleen benaderd vanuit de neurologie of biomechanica, maar ook vanuit concepten als motorische programmering, perceptie-actiecycli en closed-loop terugkoppeling. Dit zijn inzichten die voortkomen uit een traditie van cognitieve neurowetenschappen en experimentele psychologie, die zich historisch grotendeels los van de medische vakgebieden heeft ontwikkeld. Een neuroloog heeft immers hele andere expertise dan een neurowetenschapper. Binnen de klinische neuropsychologie raken die twee elkaar.
Wie een beknopt handboek zoekt voor snelle raadpleging zal dit boek waarschijnlijk te uitgebreid vinden. Met ruim 896 pagina’s mag dit gerust een dikke pil genoemd worden en is het meer een naslagwerk dan een leerboek. Tegelijkertijd is dat ook precies de kracht ervan.
Als voormalig neuropsycholoog en huidige aios revalidatiegeneeskunde las ik het boek met veel herkenning. Tegelijkertijd realiseerde ik me hoe beperkt de inhoudelijke kruisbestuiving tussen beide vakgebieden soms nog is, ondanks het feit dat we dagelijks samenwerken binnen dezelfde behandelteams. Juist daarom vind ik dit boek waardevol. Het biedt niet alleen nieuwe kennis, maar ook een ander perspectief op problemen die we als revalidatieartsen dagelijks tegenkomen. Voor collega’s die werken met patiënten met hersenletsel, maar ook voor wie zijn blik op cognitie, gedrag en functioneren wil verbreden, is dit een boek om regelmatig uit de kast te pakken.
Gerelateerde artikelen NTR
NAH bij ons thuis, Het is zó anders
Klinische neuropsychologie, Theorie, diagnostiek & revalidatie
De Pijnparadox
Wij doen het ook! Intimiteit en seksualiteit met een lichamelijke handicap
Gerelateerde artikelen Revalidatie Magazine
Hersengymnastiek, leuk! Maar werkt het?
Ik ben weer op de been
Revalidatieverpleegkundige: een mooi beroep
